Skip Navigation
 

Gniazdo rodu - ŁAPY

Gniazdo rodu Łapińskich - wsie Łapy - dawniej 12 miejscowości należących do rodu - obecnie miasto kolejowe i 6 wsi. 

Pierwsza osada powstała prawdopodobnie w połowie XV w. w jako pierwotne gniazdo nad rzeką Narwią. Zlokalizowana była na terenie dzisiejszej wsi Łapy Szołajdy (jeszcze w połowie XVI w. osada ta nazywana jest także jako Łapy Stara Wieś).
Z czasem - w II poł. lub pod koniec XV w. powstały nowe kolonie-przysiółki, założone przez nowe pokolenia Łapów.
Pierwotne dadanie podzielone zostało na trzy głowne części z których

Dział Północny

Zwany Działem Witowym duży obszar wydzielony Witowi (późniejsze Barwiki, Leśniki, Bociany i Wity - dziś jest to większość miasta Łapy) oraz na zachodzie - Łapa o przydomku Bursza (Łapy Bursięta vel Goździki - dziś zachodnia dzielnica miasta).

Dział Centralny
Zwana także Działem Michałowskim obejmowała Starą osadę, która z czasem podzieliła się na Łapy Szołajdy i Łapy Rechy na zachodzie od Szołajd dział kilku córek dziedziczony przez inne rodu (Łapy Zięciuki - sąsiednia dzielnica Goździk dziś z racji trasy kolejowej zwana Wygwizdowo)
Od południa Łapy Dębowinę, a na zachód od tej miejscowości Łapy Kosmytki (dziś Łynki).

Dział Południowy
Zwany Działem Wąglowskim od lokalnej rzeczki Wąglówki (vel Gąsówki) - dopływu Narwi.
Podzielony na Łapy Wągle (dziś wsie Łapy Pluśniaki i Kołpaki) oraz Łapy Korczaki.

Z czasem osady dzieliły się na przysiółki i inne punkty osadnicze. Pojawiały się nowe nazwy, z czasem zanikające. Ostatecznie w XVII-XIX w. ukształtował się zespół 12 wsi szlacheckich zwanych Okolicą Szlachecką Łapy i zamieszkiwaną głównie przez potomków pierwszych rycerzy założycieli - rodziny o nazwisku Łapiński.

W wyniku rozbiorów okolica szlachecka została włączona do Departamentu Prus Nowowschodnich z siedzibą w Białymstoku. Po 1807 r. w wyniku pokoju w Tylży, teren przyłączono do powstającego Księstwa Warszawskiego. Napoleon jednak przekazał część III zaboru (tzw. Obwód Białostocki) Carowi Rosji, wytyczając granicę na rzece Narwii.
W ten sposób Łapy stały się miejscowościami przygranicznymi, podczas gdy kościół parafialny w Surażu włączony został do części rosyjskiej.

Położenie te, prócz zmian dla samej ludności wymuszającym zmianę kościoła parafialnego na kościół w Poświętnem, stało się istotnym czynnikiem pół wieku później.
Budowana w latach 50-tych XIX w. linia kolei żelaznej Warszawa-Petersburg przecinała na pół szlachecką okolicę, a planowana ostatnia stacja w Królestwie Polskim przypadała na grunta wsi Łapy Barwiki i Leśniki. W ten sposób spokojne szlacheckie wioski po czterech wiekach trwania zmieniły zupełnie swój kształt i charakter.
Linię na tym odcinku ukończono do 1862 r. a na terenie wiosek, po przymusowym wykupie działek od właścieli, powstała stacja kolejowa oraz Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego.

 
 
« powrót|drukuj|powiadom znajomego